ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Πρόσωπο με πρόσωπο με την ιστορία

koltsida

Δρ Κατερίνα Κολτσίδα

12767404_10153501754006483_1185492290_n

Χανιά, παιδικές ταφές σε αγγεία της Γεωμετρικής περιόδου

Μια από τις πιο συγκινησιακά φορτισμένες στιγμές της αρχαιολογίας είναι η στιγμή που ανακαλύπτεις έναν νεκρό. Είναι η απόλυτη στιγμή της επαφής με το αντικείμενο της έρευνάς σου, αφού η αρχαιολογία είναι κατ εξοχήν ανθρωπιστική επιστήμη. Τότε ο ερευνητής έρχεται «πρόσωπο με πρόσωπο» με τον ίδιο τον άνθρωπο, ενώ μέχρι τότε έφερνε στο φως μόνο το αποτέλεσμα των προσπαθειών και των ενεργειών του: την οικία του, τα εργαλεία του, τα κοσμήματά του, τον τάφο του….

Ως μεταπτυχιακή φοιτήτρια είχα την τεράστια τύχη να εποπτεύω τομής σε ανασκαφή, στην οποία υπήρχαν, κάτω από το δάπεδο νεολιθικής οικίας, δύο ταφές. Στην πρώτη είχε ενταφιασθεί ένα βρέφος. Μόνο το μικρό του κρανίο είχε διατηρηθεί στη διάρκεια των χιλιετιών. Με τρεμάμενα χέρια έπιασα το πρώτο οστό του μικροσκοπικού κρανίου. Η δεύτερη ταφή όμως, περιείχε έναν ολόκληρο σκελετό. Η παρουσία του νεκρού ήταν μια τεράστια αποκάλυψη για τους νεώτερους από εμάς. Με την συντηρήτρια της ανασκαφής διαρκώς παρούσα, για την μεγίστη προστασία του ευρήματος, καθαρίσαμε τον νεκρό μας από τα χώματα των αιώνων με οδοντιατρικά εργαλεία, κι ύστερα μεταφέραμε το σκελετό στο εργαστήριο.

«Με τρεμάμενα χέρια

έπιασα το πρώτο οστό

του μικροσκοπικού κρανίου»

 

Σχεδόν όλα τα μέλη της ανασκαφικής ομάδας ήταν παρόντα για να σηκώσουμε τον νεκρό από αυτό που οι οικείοι του πίστευαν οτι θα ναι η αιώνια κατοικία του – αλλά εμείς ήρθαμε, όχι να αναταράξουμε, αλλά να διδαχθούμε και να σεβαστούμε. Τον τοποθετήσαμε σε μια ειδικά διαμορφωμένη ξύλινη κάσα που τοποθετήσαμε στο αυτοκίνητο της ανασκαφής. Όταν φτάσαμε στο εργαστήριο, τα αγόρια σήκωσαν το σύγχρονο φέρετρο και όλοι οι υπόλοιποι ακολουθήσαμε σιωπηλοί και συγκινημένοι, συνοδεύοντας τον ως την τελική του απόθεση στο εργαστήριο. Σαν να κάναμε στο νεκρό μια ακόμα κηδεία…..

Τότε, ένας συνάδελφος μας διηγήθηκε μια άλλη ιστορία ….

Χρόνια πριν στην Κρήτη, ανέκσαπταν ένα μινωικό νεκροταφείο, όταν έφτασαν στο χώρο που προφανώς προοριζόταν για τις βρεφικές ταφές, που κατά την συνήθεια της εποχής ήταν μέσα σε εξόχως διακοσμημένα αγγεία. Ήταν μια εξαιρετική ανακάλυψη, που όσοι παρίσταντο δεν ήξεραν, κυριολεκτικά, τί να πρωτοθαυμάσουν ! Τα αγγεία, το μικροσκοπικά κρανία, τα ευρήματα…. Εκείνη την ώρα, σε μια στιγμή ήδη μεγάλης συγκινησιακής φόρτισης,  ένα περιστέρι πλησίασε, και στάθηκε στο πλευρό του εργάτη που καθάριζε έναν από τους τάφους. «Η ψυχούλα του θα είναι» είπε τότε εκείνος, με όλη την ανασκαφική ομάδα να ξεσπά σε λυγμούς.

Αυτή είναι η αρχαιολογία που λατρεύω.

 

 

Related Articles

Back to top button
Close
Close