ΑΠΟΨΕΙΣ

Ο Απρίλης της Άνοιξης, της Λαμπρής και της Ελευθερίας

Γράφει για το npress η Μαρία Ζιαμπάρα

Μάγεμα η φύσις κι όνειρο στην ομορφιά και χάρη·
η μαύρη πέτρα ολόχρυση και το ξερό χορτάρι.
Με χίλιες βρύσες χύνεται, με χίλιες γλώσσες κρένει:
«Όποιος πεθάνει σήμερα χίλιες φορές πεθαίνει»

Ελεύθεροι πολιορκημένοι

Διονύσιος Σολωμός

Όλα φαίνονται διαφορετικά φέτος. Ακόμα και οι γιορτές, ακόμα και οι εκδηλώσεις μνήμης εορτάζονταιδιαφορετικά. Είναι όμως και κάποιες αξίες που μένουν αναλλοίωτες και αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη αξία τη φετινή χρονιά. Μια τέτοια αξία είναι η Ελευθερία, που δίνει νόημα στη ζωή και γράφει τις μεγάλες σελίδες στην Ιστορία.

Ο Απρίλης, ο κατεξοχήν μήνας της Άνοιξης και της Λαμπρής, είναι συνδεδεμένος με τέτοιες ιστορικές στιγμές. 

Η Έξοδος του Μεσολογγίου και η Απελευθέρωση της Ναυπάκτου με διαφορά λίγων ετών συνέβησαν το μήνα Απρίλη έχοντας τη δική τους συμβολή στην εθνική ιστορία, δίνοντας ταυτόχρονα τη δική τους ξεχωριστή αξία στην έννοια της ελευθερίας, το θεμέλιο της δημοκρατίας.

Ο Γ. Αθάνας, ο Γ. Βαρδακουλάς και ο Σπ. Τρικούπης μας βοηθούν να φωτίσουμε και να κατανοήσουμε καλύτερα κάποιες πτυχές αυτών των γεγονότων αλλά και να στοχαστούμε για το σήμερα.

Γράφει ο Γ. Αθάνας στον Δοξαστικό της Εξόδου του Μεσολογγίου:

«Ανώτατο χαρακτηριστικό τής ιστορικής μας δράσης καί τής καθολικής μορφής τών έθνικών μας πεπρωμένων είναι τό γεγονός ότι, ύπεράνω τοΰ ίστορικοΰστίβου, ύψώνονται, σάν κορυφαία έξαρση, σάν μέγιστο έπίτευγμα, όχι έπιθετικές άνδραγαθίες, όχι κατακτητικές πραγματοποιήσεις, άλλά σταθερές άποφασιστικές άμυνες, άποκορυφωμένες μέ ύπέρτατες, ολοκληρωτικές θυσίες. Άμυνες γιά τό πάτριο έδαφος, γιά τούς φωτοδότες τάφους τών Προγόνων, γιά τήν άναφαίρετη εύλογία τής πολύπαθης αύτής γής, τήν Έλευθερία! Άμυνες τοΰπολιτισμοΰ έναντίον τής βαρβαρότητας.

Άν ρίξη κανείς ένα γενικό βλέμμα στόν πληθωρικό ιστορικό πίνακα τής Πατρίδας μας, θά πιστοποίηση οτι οί συμπαθέστερες άλλά καί ούσιαστικώτερες σκηνές τοΰ «ιστορικού μας γίγνεσθαι», αύτές πού ή μνήμη τους συγκρατεΐ καί διαιωνίζει την έθνική μας διάρκεια, αύτές πού ή μνήμη τους άχεϊ τρανταχτά στίς συνειδήσεις δλωντών Ελλήνων καί τίς δονεί σύψυχα σάν άσίγαστο μήνυμα, σάν άνέκλητη κατηγορηματική προσταγή, είναι οχι οί σκηνές Νίκης άλλά θυσίας. Πτώσεις καί δχι έκπορθήσεις υψώνουν σέ ύπερακραία δόξα τήν Έλληνική πολεμική μας ’Αρετή και διαδηλώνουν στό Σύμπαν τήν άτσάλινη άποφασιστικότητα νά συνεχίσου με σταθερά τόν δημιουργικό μας βίο.

[…] Δέν ήταν ή Έξοδος στιγμιαία έκρηξη παληκαριάς σέ ώρα πολεμικοΰ παροξυσμοΰ, σέ ώρα ήρωϊκοΰ μένους, οπού ένας γενναίος άνθρωπος πραγματοποιεί σέ κατάσταση έξαλλωσύνης, άλλοφροσύνης, μέθης τοΰ θυμικοΰ. Εκείνο πού ένέχει μοναδική άξία είναι ότι ή άπροσμέτρητης υπεροχής άπόφαση ζυμώθηκεν ήρεμα καί άδίσταχτα έπί μακρό διάστημα χρόνου μέσα στίς διάνοιες, στίς ψυχές καί στίς συνειδήσεις τών λιμοκτονούντων έκείνων ένοπλων καί άοπλων, πιστών στή θρησκεία τους, πιστών στήν πατρίδα τους, πιστών στήν έλευθερία τους, καί στήν άξιοπρέπειά τους άνδρών καί γυναικοπαιδών. Μακρόσυρτος ύπήρξεν ό διάλογος των μισοζώντανων έκείνων υπάρξεων μέ τό θάνατο. Καί χωρίς δισταγμό, χωρίς κλονισμό, χωρίς ταλάντευση έμπιστεύθηκαν στό Θάνατο οτι προτιμοΰν τό ζοφερό του κράτος άπό τήν ήλιόλουστη μά σκλαβωμένη έπικράεια τής Ζωής. Δέν υπάρχει ούτε προηγούμενο ούτε έπόμενο παράδειγμα τέτοιας ομοφωνίας, τέτοιας ομοψυχίας σκληρών πολεμιστών καί άσθενών γυναικοπαιδών.[..]

Τρία χρόνια μετά την ηρωική Έξοδο του Μεσολογγίου, ακολουθεί η πτώση του Αντιρρίου και η στενή πολιορκία του κάστρου της Ναυπάκτου.  

Γράφει ο Γ. Βαρδακουλάς:

«[…]Κατά τις ημέρες αυτές της πολιορκίας έφθασε πρότης Ναυπάκτου, εκτιμώντας την ευρύτερη σημασία των πολεμικών αυτών επιχειρήσεων για τον καθορισμό των ορίων του νέου κράτους, ο Κυβερνήτης Ιωάννης Καποδίστριας, επιβαίνοντας στο ατμοκίνητο πολεμικό «Ερμής». Ο Βεζύρης —Φρούραρχος της Ναυπάκτου ΚιόρΙμβραήμ Πασάς— αντιλαμβανόμενος ότι πλέον έχει φθάσει το τέλος, έστειλε στον Κυβερνήτη τον Αχμέτμπεη, ζητώντας δεκαήμερη ανακωχή, για να κερδίσει χρόνο. Ο Καποδίστριας, εκμεταλευόμενος την ευκαιρία, διερμήνευσε στον Κιόρ Ιμβραήμ Πασά, ότι υπάρχουν ελπίδες αποχώρησης των τουρκικών στρατευμάτων με ασφάλεια. Στις 11 Απριλίου υπογράφτηκε η ανακωχή και ο Κυβερνήτης, αφού την επικύρωσε, αναχώρησε για τη Βοστίτσα, το σημερινό Αίγιο. Μετά πολιορκία μερικών ακόμη ημερών, απελπισμένος ο Πασάς για τη σκοπιμότητα της συνέχισης της άμυνας, διεμήνυσε στον Τοποτηρητή Καποδίστρια, ότι, αν υπάρξουν εγγυήσεις για την εξασφάλιση της φρουράς και των επιθυμούντων να εγκαταλείψουν την πόλη, είναι πρόθυμος να παραδώσει το φρούριο. Υπογράφτηκε το συμφωνητικό της παράδοσης[..]

Γράφει  Σπ. Τρικούπης:

« Ώστε τήν 18 ’Απριλίου ύψώθη κατά πρώτην φοράν, διαρκοΰντος τοΰ Άγώνος, ή Έλληνική σημαία έπί τοΰ Φρουρίου έκείνου. Ή άλωσις τής Ναυπάκτου έστερέωσε τόν άγώνα κατά τήν Στερεάν Ελλάδα καί άπήλπισεν όλους τούς κατά τήν Δυτικήν Τούρκους…». Αναμφίβολα η απελευθέρωση της Ναυπάκτου συνέβαλε στον καθορισμό της έκτασης και των ορίων του ελληνικού κράτους.

Μελετώντας και διεισδύοντας στους αγώνες και τις θυσίες για την ελευθερία, δεν μπορούμε να μην καταδικάσουμε όλες εκείνες τις περιπτώσεις καταστρατήγησης της δημοκρατίας και της ελευθερίας, όπως το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου. Μια ομάδα επίορκων αξιωματικών κατέλυσαν τη δημοκρατία με οδυνηρές συνέπειες για τον ελληνισμό, με πληγές που ακόμα αιμορραγούν, όπως η Κύπρος και με θέματα ακόμα και σήμερα ανοιχτά στο Αιγαίο. Η κατάλυση της δημοκρατίας  είναι συνυφασμένη με εθνικές τραγωδίες και κατάφωρης παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ευθύνη, λοιπόν, ατομική και συλλογική αποτελεί για όλους μας η περιφρούρηση της ελευθερίας και η αντίσταση σε κάθε μορφή και απόπειρα καταστρατήγησης της,

Tags

Related Articles

Back to top button
Close
Close