ΑΠΟΨΕΙΣ

«Απο το Ναυαρίνο στο Καστελόριζο»

Άρθρο της Άννας Διαμαντοπούλου που δημοσιεύτηκε στο Βήμα της Κυριακής

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ως συνέχεια της Γαλλογερμανικής πρωτοβουλίας για το σχέδιο ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι ιστορικής σημασίας, όχι μόνο για την εσωτερική ισχύ της, αλλά και για την γεωπολιτική παρουσία της σ΄ αυτήν τη νέα περίοδο.
Η υποχώρηση της Αμερικής και το μη αποδεκτό υπόδειγμα του Κινεζικού καθεστώτος, ωθούν την Ευρώπη προς ένα νέο ρόλο στον κόσμο και φυσικά στη γειτονιά της, στα σύνορα της στην Ανατολική Μεσόγειο.


Η Ανατολική Μεσόγειος, είναι ένας μπλεγμένος ιστός εδαφικών διαφορών, περιφερειακών αντιθέσεων, καθώς και ιστορικών και θρησκευτικών συγκρούσεων, ενώ παράλληλα διαθέτει τεράστιες ποσότητες υδρογονανθράκων.Το Ανατολικό ζήτημα ήταν πάντοτε θέμα που απασχολούσε τη Δύση, ενώ τώρα τείνει να εξελιχθεί σε Δυτικό ζήτημα. Η σημασία αυτού του χώρου γίνεται τεράστια, λόγω της καθολικής ευρωπαϊκής στρατηγικής επιλογής για την απεξάρτηση από τους ρωσικούς υδρογονάνθρακες, αλλά και για την αναχαίτιση των νέων αναμενομένων κυμάτων προσφύγων και μεταναστών, που θα κινηθούν κυρίως προς την Δυτική και Κεντρική Ευρώπη.


Λόγω λοιπόν των παραπάνω δεδομένων, παρατηρείται μία συνεχής αναδιατύπωση του status quo, με την παρουσία όλο και περισσότερων δυνάμεων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση μέχρι σήμερα έχει παρουσία στην περιοχή μέσω κάποιων χωρών της -Ελλάδα – Ιταλία – Γαλλία – Μεγ. Βρετανία-, οι οποίες έχουν άλλοτε αντικρουόμενα και άλλοτε συγκλίνοντα εθνικά συμφέροντα. Ταυτόχρονα, η χώρα πυρπολητής της περιοχής είναι η Τουρκία. Μία μεγάλη χώρα, που είναι ταυτόχρονα ο μεγάλος ασθενής της Ανατολής, κυρίως λόγω της επικίνδυνης κρίσης της οικονομίας της, αλλά και επειδή έχει θέσει ως στόχοαπό περιφερειακή δύναμη που είναι να γίνει κεντρικός παίκτης, ανοίγοντας μέτωπα σε τρείς ηπείρους. Ο Ερντογάν οραματίζεται την αναβίωση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ενισχύει ισλαμοτουρκικές ομάδες σε Βαλκάνια και Ευρώπη, σχεδιάζει αλλαγές συνόρων, ή όπως κάποιοι γράφουν, ότι ονειρεύεται την εκδίκηση για την ήττα στη Βιέννη το 1683.


Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και οι περισσότερες χώρες της έχουν κατανοήσει ότι η Ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας και η ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν υπάρχει πια ως σχέδιο ούτε στην Δύση ούτε στην Ανατολή. Η στρατηγική των 20 προηγούμενων χρόνων έχει εξαντλήσει τα διπλωματικά της αποθέματα. Η ιστορία κινείται γρήγορα, αιχμάλωτη πάντοτε της γεωγραφίας. Ωστόσο, τόσο η Ευρωπαϊκή διπλωματική γλώσσα, όσο και αυτές ακόμα οι άτονες καιάνευρες δηλώσεις των Συμβουλίων Υπουργών, δείχνουν ότι η ΕΕ κατανοεί μέρα με τη μέρα ότι η Τουρκία δεν απειλεί μόνο τα νησιά της Ελλάδας, αλλά απειλεί τα ευρωπαϊκά σύνορα, τον ευρωπαϊκό ενεργειακό σχεδιασμό, εφορμά στην Αφρική, δημιουργεί συμμαχίες με ισλαμικά και τουρκογενή κράτη στην Ασία και έτσι δημιουργεί παντού συμμαχίες και εχθρούς.

Ένα επεισόδιο σε μια βραχονησίδα στο Αιγαίο και η αναμενόμενη ελληνική αντίδραση, θα δημιουργήσουν άμεσα εσωτερικό πρόβλημα στο ΝΑΤΟ, θα αποσταθεροποιήσουν τις σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ και την Ρωσία, και ταυτόχρονα θα δημιουργήσουν κύματα σε Βαλκάνια, Αδριατική, σε χώρες του Καυκάσου, της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και στο Ισραήλ.Η Ελλάδα είναι μόνη της στην καθημερινή τουρκική πρόκληση, αλλά έχει συμμάχουςμε υψίστης σημασίας κοινά συμφέροντα την στιγμή της μεγάλης πρόκλησης. Γνωρίζουμε καλά μέσα από την ιστορία μας ότι οι άλλοι θα πολεμήσουν μαζί μας μόνο όταν εξυπηρετούν δικά τους συμφέροντα. Αν υπάρξει αυτή η σύμπτωση συμφερόντων, τότε το σύγχρονο Ναυαρίνο θα μπορούσε να λέγεται Καστελόριζο…
Ακούγεται υπερβολικό; Αδύνατο; Όσο αδύνατη, για κάποιους, ήταν η χρηματοδότηση της ανάκαμψης της Ευρώπης όχι απλώς με συμφωνία, αλλά με πρωτοβουλία της Γερμανίας για κοινή εγγύηση του χρέους! Τα γεγονότα ανατρέπουν πάντοτε δόγματα και βεβαιότητες.


Οι ελληνοτουρκικές και οι τουρκοκυπριακές διαφορές, είναι πλέον καθαρά ευρωτουρκικό πρόβλημα και είναι σημαντικό ότι προς αυτή την κατεύθυνση κινείται η κυβέρνηση και συναινούν, με τις αναγκαίες και πολλές φορές χρήσιμες εθνικές κορόνες, τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση όμως, ως ήρεμη δύναμη δημοκρατίας και ειρήνης, οφείλει μέσα από την δική της εμπειρία να προτείνει διεξόδους προς όφελος των λαών της Ανατολικής Μεσογείου αλλά και το δικό της. Λύσεις «out of the box». Στο τέλος του Β΄Παγκοσμίου Πολέμου σε χώρες κατεστραμμένες με εθνικά μίση, εθνικούς οικονομικούς ανταγωνισμούς και ποτάμια αίματος, έγινε η επιλογή για μια πολυμερή συνεργασία.

Το «Σχέδιο Σουμάν» έθετε μία σειρά παραδοχών που αφορούσαν την ανάγκη άρσης των εθνικών αντιπαλοτήτων και την σταδιακή επίτευξη οικονομικών στόχων που θα έδιναν ανάσα ευημερίας στους λαούς. Η κεντρική ιδέα ήταν μια κοινή ανώτατη αρχή για την διαχείριση του άνθρακα και του χάλυβα που ήταν το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της εποχής μας. Όλοι κέρδισαν σε ειρήνη και ευημερία.
Έτσι γεννήθηκε η Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση στον 21ο αιώνα, σ’ αυτήν την πολύπαθη και τόσο σημαντική για την ανθρωπότητα γωνιά του πλανήτη μας, στην Ανατολική Μεσόγειο, μπορεί να παίξει τον ρόλο του «στρατηγού» και του «ειρηνοποιού».
Στρατηγού, γιατί έχει ζωτικά συμφέροντα να υπερασπίσει και διαθέτει όλα τα απαιτούμενα μέσα, και ειρηνοποιού, γιατί ξέρει πώς γίνεται μέσα από την στάχτη τουπολέμου, με καινοτόμους οικονομικούς θεσμούς να προκύπτει ειρήνη, ευημερία και δημοκρατία.

Related Articles

Back to top button
Close
Close